سوخت بد و گران است و متشكل است از بوته‌ها و ريشهء گياهان مختلف مانند گون و پوشال و غيره و شاخه‌هاى خشك درختان ميوه . اينجا و آنجا از چوب سرو كوهى و درخت بادام وحشى نيز استفاده مىكنند ؛ آن را وزن مىكنند و مىفروشند ؛ يك خروار آن بطور متوسط 8 / 0 تا يك تومان قيمت دارد . در خانهء مردمى كه خيلى ثروتمند هستند گاهى منقلى پر از آتش كرك انداخته در اتاق مىگذارند ، اما به علت خرج زيادى كه اين كار برمىدارد مورد استعمال آن از تركيه كمتر است . در اندرون از دستگاه مخصوصى براى ايجاد گرما استفاده مىكنند كه به كرسى يا تنور « 12 » شهرت دارد . بر روى منقلى كوچك كه با خاكستر پوشيده شده ميز كوچكى قرار مىدهند و بر روى آن لحاف سنگينى كه خوب پنبه‌دوزى شده است مىاندازند . در فضائى كه به شرح فوق ايجاد مىشود چهار زن به كمال خوبى جاى مىگيرند ؛ فقط دستها و پاها آزادند ؛ در پشت‌سرشان بقچه‌هاى لباس يا پشتى براى تكيه دادن مىگذارند . بسيارى از زنان ايرانى در طول زمستان پاى تنور مىخوابند . عادت ، آنها را در برابر آثار زيان‌آور آن محافظت مىكند . اما نمىتوان ترديد كرد كه بعضى از ناراحتيهاى تناسلى از اين رسم ناشى مىشود . پيشه‌وران و كسبه‌اى كه آزادانه در بازار مىگردند براى خود هيزمى يا ذغالى روشن مىكنند و به ترتيب انگشتان سرمازدهء خود را به روى آن گرم مىكنند . مصرف ذغال در ايران بسيار زياد است ؛ براى درست كردن چاى ، قهوه ، قليان ، كباب و همچنين در تدارك بعضى از مشاغل از ذغال نمىتوان چشم پوشيد . ذغال را از جنگلهاى مازندران به تهران مىآورند و هر خروار آن را به قيمت 8 / 1 تا 3 / 2 تومان مىفروشند . ذغال سنگ نيز به مقدار زياد و از جنس مرغوب فراوان است . به علت نقصى كه در ساخت بخاريها هست و از طرف ديگر بدان دليل كه نمىتوان ذغال سنگ را براى آماده كردن قليان به كار برد از بهره‌بردارى از آن بىاطلاع هستند . از گندابرو در شهرهاى ايران خبرى نيست . به جاى آن چاه‌هائى عمودى مىزنند و به عمق معينى كه رسيد آن را به صورت افقى مىتراشند و خزانه ايجاد مىكنند . در اصفهان و ساير نواحى فلاحتى لوله به يك زيرزمين كم‌عمق با طاق قوسى ختم مىشود و از آنجا مدفوع كه با كاه و ساير زباله‌ها آميخته شده است توسط دهقانان براى مصرف كود به صحرا حمل مىشود . اگر كار حمل و نقل شبها انجام مىگرفت و عمل تخليه زود بزود ميسر مىشد اين تمهيد در شهرهائى با جمعيت متوسط ، هم براى كار كشاورزى و هم براى سلامت اهالى ، از هر جهت مفيد مىبود . مستراح تشكيل مىشود از سرپوشيدهء كوچكى كه بر فراز مجرائى

--> ( 12 ) . كرسى و تنور يك چيز نيست . البته در دهات از تنور نيز براى گرم كردن خود استفاده مىكنند . - م .